སྒོམ། དེའི་ཕན་ཡོན་དང་ཞི་བའི་སེམས་ལ་ཇི་ལྟར་སླེབ་པ།

སྒོམ་ནི་དྲན་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་ཡིན། མཐུ་འཕྲུལ་མ་ཡིན་ཞིང་མི་ཉུང་ཤས་ཁོ་ནའི་གནས་སྟངས་དམིགས་བསལ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན། དེ་ནི་ལག་རྩལ་ཞིག་ཡིན་པས། རྒྱུན་ཆགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གྱིས་འཕེལ་བ་ཡིན།

རྒྱུན་དུ་ང་ཚོའི་དྲན་པ་རང་དབང་ལ་མེད། རྣམ་རྟོག་ཅིག་ནས་ཅིག་ལ་མཆོངས་ཏེ། སེམས་ཁྲལ་དང་འཆར་གཞི། ཞེ་འཁོན། དྲན་རྟེན་རྣམས་ལ་འཆགས། ཧར་ཝརཌ་ཀྱི་སེམས་ཁམས་རིག་པ་བ་ Killingsworth དང་ Gilbert (༢༠༡༠) གཉིས་ཀྱིས་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོར་འདྲི་རྩད་བྱས་པར། གཉིད་སད་པའི་དུས་ཚོད་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་ལ་སེམས་ནི་བྱེད་བཞིན་པའི་བྱ་བ་ལས་གཞན་ལ་འཁྱམས་ཡོད་པ་དང་། དུས་དེར་མི་རྣམས་སྤྱིར་བཏང་དགའ་སྐྱིད་ཆུང་བ་རྙེད། སྒོམ་གྱིས་དྲན་པ་སླར་འཁྲིད་པ་དང་ནང་གི་ཅ་ཅོ་འདི་ཞི་བར་སློབ།

ཕན་ཡོན།

ལོ་ངོ་ལྔ་བཅུའི་རིང་སྒོམ་སྐོར་གྱི་ཞིབ་འཇུག་མང་པོ་བྱས་ཡོད། ཁས་ལེན་ཆེ་དྲགས་པ་རྣམས་ཕྱོགས་སུ་བཞག་ན། འདི་ལྟ་བུའི་པར་རིས་ཡིད་ཆེས་རུང་བ་ཞིག་ལུས།

• སེམས་ཁྲལ་དང་ཁ་གནོན་ཉུང་དུ་འགྲོ། འཕྲོད་བསྟེན་ཚོད་ལྟ་ ༤༧ ལ་ཞིབ་བཤེར་ཆེན་པོ་ཞིག (Goyal སོགས། JAMA Internal Medicine, ༢༠༡༤) གིས་སེམས་ཁྲལ་དང་སེམས་སྡུག ན་ཟུག་ཡུན་རིང་བ་བཅས་ལ་ཕན་ནུས་འབྲིང་ཙམ་ཡིན་ཡང་བརྟན་པོ་ཡོད་པ་རྙེད།
• ལུས་ལྷོད་པ། ༡༩༧༠ ལོར་སྙིང་ནད་སྨན་པ་ Herbert Benson གྱིས་«ལྷོད་གཡེང་གི་ལན»ཞེས་པ་བཤད། ཞི་བའི་རྩེ་གཅིག་སྐབས་དབུགས་དང་སྙིང་འཕར། ཤ་གནད་ཀྱི་གྲིམ་ཤུགས་ཉུང་དུ་འགྲོ།
• རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་ནུས་པ་འཕེལ། དྲན་པ་ནི་ཤ་གནད་ལྟར་སྦྱངས་ན་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ།
• ཉིན་རེའི་འཚོ་བར་གསལ་ཞིང་ཞི་བ། རྒྱུན་དུ་སྒོམ་མཁན་གྱིས་ཁོང་ཁྲོ་དང་འཇིགས་སྣང་སྐྱེ་བཞིན་པ་མྱུར་དུ་ངོས་འཛིན།

གལ་ཆེན་ཞིག་ལ། སྒོམ་གྱིས་སྨན་བཅོས་ཀྱི་ཚབ་མི་བྱེད། དེ་ནི་རང་གི་དྲན་པ་དང་གནས་སྟངས་ལེགས་པར་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཐབས་ཡིན་གྱི་ནད་ཀྱི་སྨན་མ་ཡིན།

«ཞི་བ»ཞེས་པ་ཅི་ཡིན།

ལུགས་སྲོལ་ཕལ་ཆེར་ཀུན་ལ་ཉམས་ལེན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་དང་པོ་ནི་སེམས་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན། ནང་པར་དེ་ལ་ ཞི་གནས ཞེས་ཟེར། དྲན་པ་བརྟན་ཞིང་རྣམ་རྟོག་ཕལ་ཆེར་མི་སྐྱེ་བའམ། སྐྱེས་ཀྱང་ང་ཚོ་མི་འཁྱེར་བར་འགྲོ་བའི་གནས་སྟངས་སོ།

ཞི་བ་ནི་གཉིད་རྨུགས་སམ་མགོ་སྟོང་པ་མ་ཡིན། གསལ་ཞིང་སད་པ། ཞི་བའི་གནས་སྟངས་ཡིན། མཚོ་ཆུང་གི་ཆུ་ལྟར། རླུང་གིས་དཀྲུགས་ཚེ་གཞི་མི་མཐོང་། ཞི་བའི་ཚེ་རྡོ་ཕྲན་རེ་རེ་མཐོང་།

ཐབས་གཙོ་བོ།

༡. དམིགས་ཡུལ་གཅིག་ལ་རྩེ་གཅིག དབུགས་སམ་སྔགས་ཀྱི་སྒྲ། གཟུགས་བརྙན། ལུས་ཀྱི་ས་ཆ་གཅིག་ལ་དྲན་པ་འཛིན། སེམས་གཡེངས་ན་འཇམ་པོས་སླར་འཁྲིད།

༢. ཁ་ཕྱེ་བའི་ལྟ་རྟོག རྣམ་རྟོག་དང་སྒྲ། ཚོར་བ་གང་སྐྱེས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་བར་ངོས་འཛིན་ཙམ་བྱེད།

༣. ལུས་ལ་བརྟེན་པ། དྲན་པ་ལུས་ཀྱི་ས་ཆ་རིམ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བའམ་ས་ཆ་འགའ་ལ་གནས། ལུས་ལྷོད་ན་སེམས་ཀྱང་ཞི།

༤. བསྐྱར་ཟློས། སྔགས་དང་གསོལ་འདེབས། གྲངས་འབྱེད། ལྡིར་སྒྲའི་བསྐྱར་ཟློས་ཀྱིས་རྣམ་རྟོག་རིམ་གྱིས་བསལ།

༥. དཔྱད་སྒོམ། འདིར་སེམས་ཞི་བར་མི་བྱེད་པར་དཔྱད་པ་ལ་གཏོང་། དཔེར་ན་ང་ཚོའི་«ང»ནི་དངོས་སུ་གང་དུ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ། འདི་ནི་ཞི་བའི་ཆེད་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་ཆེད་ཡིན། རྗེས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་རྣམས་སུ་དེའི་སྐོར་བཤད།

ཇི་ལྟར་འགོ་འཛུགས།

ཉིན་རེར་སྐར་མ་ ༡༠–༡༥། དུས་ཚོད་གཅིག་པར། སྒལ་པ་དྲང་པོས་བདེ་བར་སྡོད། ཡུན་རིང་ཐུང་ལས་རྒྱུན་ཆགས་གལ་ཆེ།

གསར་པ་ཕལ་ཆེར་གྱིས་ཐོག་མར་རྙེད་པ་ནི། སེམས་བསམ་པ་ལས་ཧ་ཅང་མི་བརྟན་པ་ཡིན། དེ་ནི་ཕམ་ཁ་མ་ཡིན་པར་ལས་ཀའི་འགོ་འཛུགས་ཡིན། «ང་གཡེངས་སོང་»ཞེས་ངོས་ཟིན་པ་ཉིད་དྲན་ཤེས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཡིན་ལ། ལག་རྩལ་ནི་སྐད་ཅིག་དེ་འདྲ་ལས་གྲུབ།